Komisja Europejska przyjęła kompleksowy pakiet środków mających na celu usunięcie barier i uwolnienie pełnego potencjału jednolitego rynku usług finansowych UE. Pakiet ten jest centralnym elementem strategii unii oszczędności i inwestycji, której celem jest stworzenie bardziej zintegrowanego, wydajnego i konkurencyjnego systemu finansowego, zapewniającego obywatelom UE lepsze możliwości zwiększania bogactwa i wspierającego przedsiębiorstwa w dostępie do finansowania.

 

Bardziej zintegrowane rynki kapitałowe mają zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia siły gospodarczej UE i osiągnięcia priorytetów strategicznych, takich jak konkurencyjność, transformacja cyfrowa i ekologiczna, obronność i bezpieczeństwo. Głębsza integracja rynków finansowych nie jest celem, ale środkiem do stworzenia jednolitego rynku usług finansowych większego niż suma jego części krajowych. Uproszczony dostęp do rynków kapitałowych zmniejsza koszty i sprawia, że rynki stają się bardziej atrakcyjne dla inwestorów i przedsiębiorstw we wszystkich państwach członkowskich, niezależnie od ich wielkości.

 

Pomimo niedawnych postępów rynki finansowe UE pozostają znacznie rozdrobnione, małe i nie mają konkurencyjności, brakuje im potencjalnych korzyści skali i przyrostu wydajności. W 2024 r. kapitalizacja rynkowa giełd papierów wartościowych wyniosła 73 % PKB UE w porównaniu z 270 % w USA. Instytucje finansowe nadal borykają się z różnymi wymogami i praktykami w poszczególnych państwach członkowskich, co utrudnia operacje transgraniczne i ogranicza możliwości zarówno obywateli, jak i przedsiębiorstw, negatywnie wpływając na gospodarkę i konkurencyjność UE.

 

Przedstawiony dziś pakiet znacznie upraszcza ramy regulacyjne i nadzorcze UE i pojawia się zaledwie dziewięć miesięcy po jego ogłoszeniu w strategii SIU, podkreślając polityczne znaczenie i pilny charakter tej kwestii.

 

Proponowane środki

 

Usuwanie przeszkód w integracji rynku i zwiększanie skali

Pakiet ma na celu wyeliminowanie barier utrudniających integrację w zakresie obrotu, rozliczania i rozrachunku transakcji oraz zarządzania aktywami. Jego celem jest umożliwienie uczestnikom rynku sprawniejszego działania we wszystkich państwach członkowskich, a tym samym zmniejszenie różnic w kosztach między transakcjami krajowymi i transgranicznymi. Proponowane środki obejmują zwiększenie możliwości paszportowania dla rynków regulowanych (RM) i centralnych depozytów papierów wartościowych (CDPW), wprowadzenie statusu „paneuropejskiego operatora rynku" (PEMO) dla operatorów systemów obrotu w celu usprawnienia struktur korporacyjnych i licencji w jeden podmiot lub jeden format licencji oraz usprawnienie transgranicznej dystrybucji funduszy inwestycyjnych (UCITS i AFI) w Unii.

 

Ułatwianie innowacji

Pakiet koncentruje się na usunięciu barier regulacyjnych dla innowacji związanych z technologią rozproszonego rejestru (DLT). Dostosowuje ramy regulacyjne w celu wsparcia tych technologii i zmienia rozporządzenie pilotażowe w sprawie DLT w celu złagodzenia ograniczeń, zwiększenia proporcjonalności i elastyczności oraz zapewnienia pewności prawa, zachęcając w ten sposób do przyjmowania nowych technologii w sektorze finansowym.

 

Usprawnienie i wzmocnienie nadzoru

Poprawa ram nadzoru jest ściśle związana z usunięciem barier regulacyjnych. Pakiet ma zaradzić niespójnościom i zawiłościom wynikającym z rozdrobnionych krajowych podejść nadzorczych, zwiększając skuteczność nadzoru i sprzyjając działalności transgranicznej, a jednocześnie reagując na pojawiające się zagrożenia. Obejmuje to przekazanie Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) bezpośrednich kompetencji nadzorczych w odniesieniu do istotnych infrastruktur rynkowych, takich jak niektóre systemy obrotu, kontrahenci centralni (CCP), CDPW i wszyscy dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów (CASP), oraz zwiększenie roli koordynacyjnej ESMA w sektorze zarządzania aktywami.

 

Uproszczenie i zmniejszenie obciążeń

Jak zauważono w poprzednich środkach SIU, pakiet jeszcze bardziej uprości ramy rynków kapitałowych poprzez przekształcenie dyrektyw w rozporządzenia, usprawnienie uprawnień poziomu 2 oraz ograniczenie krajowych opcji i swobód uznania, aby zapobiec nadmiernie rygorystycznemu wdrażaniu.

 

Kontekst

Wzmocnienie gospodarki UE i wzmocnienie jej pozycji międzynarodowej mają kluczowe znaczenie dla mandatu Komisji Europejskiej. W kompasie na rzecz konkurencyjności przedstawiono sposoby osiągnięcia tych celów, przy czym strategia dotycząca unii oszczędności i inwestycji (SIU) stanowi kluczowy czynnik umożliwiający realizację tego planu. Aby poprawić konkurencyjność UE, Rada Europejska podkreśla, jak ważne jest stworzenie jednolitych i solidnych europejskich rynków kapitałowych, do których wszyscy w UE mogą mieć dostęp. W marcu 2025 r. Rada zwróciła się do Komisji o prace nad nadzorem nad rynkiem kapitałowym i ograniczeniem fragmentacji. We wrześniu 2025 r. Parlament poparł plan Komisji dotyczący nowych przepisów mających na celu poprawę systemów obrotu i rozliczania i rozrachunku transakcji, usunięcie barier transgranicznych oraz aktualizację ram dla nowych technologii.

 

Kolejne kroki

Wnioski muszą teraz zostać wynegocjowane i zatwierdzone przez Parlament Europejski i Radę. Elementy te są ze sobą powiązane i razem tworzą spójny zestaw reform niezbędnych do ustanowienia prawdziwego jednolitego rynku w całym łańcuchu inwestycyjnym. Kluczowe znaczenie ma utrzymanie jedności pakietu. Komisja jest zaangażowana w ścisłą współpracę z Parlamentem Europejskim, państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia szybkiego i skutecznego wdrożenia tych środków.